سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

359

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

سال 1311 ه ق كه اختلاف در مورد يك مسجد به وجود آمد و موضوع به دادگسترى محول شد ، فرزندان او ثابت كردند كه ملا شيعه بوده است به همين مناسبت آنها حاكم گشتند و مسجد به شيعيان تعلق يافت . مولوى محمد حسين مؤلف تذكرهء بىبها مىگويد كه اين مسجد در ميركوت است و آثار قبر ملا نيز در آنجا موجود است . تأليفات او عبارتند از : حاشيه بر شرح ملا جامى ؛ شرح خلاصة الحساب ؛ حواشى التصريح العلّامة البهائى كه نسخهء خطى آن در كتابخانهء اين جانب موجود است . عطا حسين 1212 ه ق / 1797 م مولانا سيد عطا حسين بن غلام مرتضى زنگىپورى در محضر مولوى سيد ضياء اللّه زنگىپورى ، علوم عربى و فارسى را فراگرفت . وى به تفسير قرآن علاقه‌مند بود چنان‌كه بعد از تلاوت قرآن به تفسير مىپرداخت . براى حل لغات مشكل قرآن مجيد ، لغت‌نامهء خاص فارسى تهيه كرده بود اما به چاپ نرسيد . نسخه‌اى بسيار پوسيده و كرم خورده از آن نزد مولوى سيد محمد لطيف زنگىپورى موجود بود . وى در خوشنويسى و خط نستعليق و نسخ بىمثال بود . به مطالعهء كتاب علاقهء وافر داشت و اكثر كتابهاى دينى را با دست خود نوشته بود . فن خوشنويسى را در دهلى فرا گرفت . وقتى محمد شاه پادشاه دهلى از كمال وى مطلع شد او را در زمرهء فضلا درآورد ، يك‌بار 500 روپيه به او جايزه داد و ضمن صدور فرمان ، ملكى به مساحت چهل بيگه « 1 » بدون ماليات واقع در الله‌آباد به او اعطا كرد . وقتى به زادگاه خود برگشت اوضاع سلطنت دچار اغتشاش شده بود . مولانا عطا حسين در سال 1212 ه ق وفات يافت . مولوى همت حسين برادر ناتنى او و شاگرد سيد ضياء اللّه بود . على حسن شمسى ر . ك : محمّد على حسن .

--> ( 1 ) - هر بيگه ، 120 متر مربع .